Cijfers en regels laatst gecontroleerd:
Drie Nederlandse relatievormen, drie gesprekken bij de notaris
Een Spaanse notaris schrijft in de koopakte niet alleen wie er koopt, maar ook in welke verhouding en onder welk stelsel. Voor een Nederlands stel komt dat neer op een van drie situaties, en elk ervan levert een ander gesprek op.
Getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden. Wie op of na 1 januari 2018 in Nederland trouwde, valt volgens de Rijksoverheid automatisch onder de beperkte gemeenschap van goederen: wat jullie tijdens het huwelijk samen opbouwen is gemeenschappelijk, wat je al had of erfde blijft van jezelf. Wie eerder trouwde, zit nog in de oude algehele gemeenschap, waarin vrijwel alles gedeeld is. Een geregistreerd partnerschap volgt dezelfde lijn. Voor een Spaanse woning betekent het dat de vraag "van wie is dit geld" bij de notaris meteen relevant wordt, zeker als een van jullie eigen geld van voor het huwelijk inbrengt.
Getrouwd met huwelijkse voorwaarden. Dan bepalen jullie eigen voorwaarden wat gedeeld is. Neem een kopie mee, met een beëdigde vertaling als de notaris daarom vraagt, en spreek af in welke delen jullie de woning op naam zetten.
Samenwonend, met of zonder samenlevingscontract. Er is dan geen stelsel dat iets automatisch verdeelt. Jullie kopen als twee losse personen, ieder voor een eigen deel. Spanje noemt dat proindiviso. Dat deel staat in de akte, en wat er niet in staat, is later lastig te bewijzen.
Welk recht er geldt voor jullie huwelijk
Bij een stel dat in Nederland trouwde en daar woont, lijkt het vanzelfsprekend dat Nederlands recht het huwelijksvermogen regelt. Meestal klopt dat ook, maar de route ernaartoe verschilt per trouwdatum. Voor huwelijken vanaf 29 januari 2019 geldt de Europese huwelijksvermogensverordening (2016/1103), die zowel Nederland als Spanje toepast. Zonder rechtskeuze wijst die in de regel het land aan waar jullie na het trouwen samen gingen wonen. Voor oudere huwelijken gelden de regels die toen in Nederland golden, behalve als jullie na die datum alsnog een rechtskeuze maakten.
Waarom dat ertoe doet: een stel dat in Spanje trouwde, of dat direct na het huwelijk in Spanje ging wonen, kan onder een ander stelsel vallen dan het denkt. Het Spaanse standaardstelsel in grote delen van het land is de sociedad de gananciales, maar sommige regio's kennen standaard scheiding van goederen. Twijfel je, laat dan een Nederlandse notaris vooraf op papier zetten welk stelsel op jullie van toepassing is. Dat stuk scheelt bij de Spaanse notaris veel vragen.
Wie welk deel bezit, en waarom 50/50 niet altijd klopt
Voor samenwoners en voor getrouwden met huwelijkse voorwaarden is de verdeling in de akte een eigen keuze. De meeste stellen kiezen half om half, ook als de een veel meer eigen geld inbrengt. Dat is een geldige keuze, maar wel een met gevolgen: wie 80.000 euro inbrengt tegenover 20.000 van de ander, en daarna voor de helft eigenaar wordt, heeft feitelijk een deel aan de partner gegeven.
Er zijn twee nette manieren om dat op te lossen. Je kunt de eigendomsdelen laten aansluiten bij de inbreng, bijvoorbeeld 70/30. Of je houdt 50/50 aan en legt in een Nederlandse overeenkomst vast dat het verschil bij verkoop of scheiding eerst terug naar de inbrenger gaat. Welke van de twee past, hangt af van jullie plannen, en ook van de Nederlandse schenkbelasting als je niet getrouwd bent. Vraag dat na bij een Nederlandse notaris of fiscalist voor je in Spanje tekent.
Elk van jullie heeft voor de akte een eigen NIE nodig, ook de partner die minder inbrengt. Hoe je dat aanvraagt, staat in onze stap-voor-stapgids over het NIE-nummer.
Hoe een Spaanse bank twee verschillende inkomens leest
Tekenen jullie samen voor de lening, dan telt de bank beide inkomens op en zijn jullie allebei voor het hele bedrag aansprakelijk, niet ieder voor de helft. Dat werkt meestal gunstig voor de leencapaciteit, maar de bank kijkt per inkomen hoe zeker het is. Een vast contract in loondienst telt het zwaarst. Inkomen als zzp'er of dga wil de bank over meerdere jaren zien, met aangiftes en jaarcijfers, zoals we uitleggen in de gids over een Spaanse hypotheek als zzp'er. Een pensioen of AOW is stabiel, maar de leeftijd van de oudste partner bepaalt vaak hoe lang de looptijd mag zijn.
Banken kijken naar het deel van jullie netto inkomen dat opgaat aan alle leningen samen, de Nederlandse hypotheek meegerekend. Veel Spaanse banken hanteren in de praktijk een grens van ongeveer 30 tot 35 procent, maar dat is een gebruik, geen wet, en het verschilt per bank. Hoe die rekensom werkt en welke posten meetellen, staat in onze gids over hoeveel je kunt lenen. Voor niet-ingezetenen financieren Spaanse banken in de regel ongeveer 60 tot 70 procent van de waarde.
Soms is het slimmer dat maar een van jullie de lening aangaat, bijvoorbeeld als de ander een onregelmatig inkomen heeft dat de aanvraag eerder verzwakt dan versterkt. Let dan op: in Spanje vraagt de bank bij een getrouwd stel vaak toch de handtekening van de partner, zeker als de woning gemeenschappelijk wordt. Eigendom en lening hoeven niet gelijk te lopen, maar de bank wil weten wie wat bezit.
Als een van jullie al in Spanje woont
Een veel voorkomende Nederlandse situatie: een van beiden is al gestopt met werken en woont het grootste deel van het jaar in Spanje, de ander werkt nog in Nederland. Wie meer dan 183 dagen per jaar in Spanje verblijft, wordt daar in de regel fiscaal inwoner. Voor de Spaanse bank kan dat betekenen dat jullie aanvraag een mengvorm is van een ingezetene en een niet-ingezetene, en banken gaan daar verschillend mee om. Vraag uitdrukkelijk onder welke voorwaarden de bank jullie samen beoordeelt.
Aan de Nederlandse kant verandert er ook iets. Emigratie van een partner kan gevolgen hebben voor jullie fiscaal partnerschap, voor de manier waarop de Spaanse woning in box 3 meetelt en voor toeslagen. Fiscaal partners mogen de box 3-grondslag in Nederland vrij tussen hen verdelen, maar dat werkt alleen zolang het partnerschap fiscaal blijft bestaan. Laat dit vooraf doorrekenen, want het effect verschilt sterk per stel. De doorlopende Spaanse belastingen voor eigenaren staan in onze gids over lopende belastingen.
Wat er gebeurt als een van jullie overlijdt
Dit is het onderwerp waar stellen het minst over praten en waar de grootste verschillen zitten. Spanje heft erfbelasting, het impuesto sobre sucesiones, over een Spaanse woning, ook als de erfgenaam in Nederland woont. Sinds 2015 mogen erfgenamen uit de EU de regels van de Spaanse regio toepassen waar de woning staat, en die regio's verschillen sterk in vrijstellingen voor partners. Voor een getrouwde partner is de belasting in veel regio's laag. Voor een ongehuwde partner hangt het ervan af of de regio jullie als pareja de hecho erkent, en daarvoor eisen regio's vaak een inschrijving in hun eigen register. Een Nederlands samenlevingscontract is daar niet automatisch gelijk aan.
Woont de overledene in Nederland, dan heft ook Nederland erfbelasting, over de hele nalatenschap, de Spaanse woning inbegrepen. Nederland en Spanje hebben geen erfbelastingverdrag. Nederland geeft dan een vermindering voor de Spaanse belasting op basis van het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001, maar nooit meer dan het laagste van de twee bedragen, en volgens de rechtspraak alleen als de Spaanse aanslag aan die erfgenaam zelf is opgelegd. Een ongehuwde partner krijgt in Nederland bovendien alleen onder voorwaarden de partnervrijstelling, zoals een notarieel samenlevingscontract.
Voor de vraag welk erfrecht geldt, is er wel een Europese regel: sinds 17 augustus 2015 geldt de Europese erfrechtverordening, die in de regel het recht aanwijst van het land waar de overledene woonde, met de mogelijkheid om in een testament voor het recht van je nationaliteit te kiezen. Veel adviseurs raden aan een Spaans testament voor de Spaanse woning te laten opstellen dat aansluit op het Nederlandse. Laat beide door een specialist naast elkaar leggen.
Wat jullie samen regelen voor het bod
- Weet welk stelsel voor jullie geldt: trouwdatum, huwelijkse voorwaarden, geregistreerd partnerschap of samenwonen.
- Laat bij twijfel door een Nederlandse notaris vastleggen welk huwelijksvermogensrecht van toepassing is.
- Kies de eigendomsdelen in de akte bewust, en leg een ongelijke inbreng apart vast.
- Vraag ieder een eigen NIE aan.
- Bepaal of jullie samen of alleen lenen, en vraag de bank of de partner toch moet tekenen.
- Verzamel per inkomen de bewijsstukken: loonstroken, aangiftes, jaarcijfers of pensioenoverzichten.
- Vraag de bank met welke grens voor de maandlasten zij rekent, inclusief jullie Nederlandse hypotheek.
- Woont een van jullie al in Spanje, laat dan de fiscale gevolgen in beide landen doorrekenen.
- Zoek uit hoe de Spaanse regio van de woning een partner behandelt, en of inschrijving als pareja de hecho nodig is.
- Laat een Spaans testament opstellen dat aansluit op je Nederlandse testament.
Bronnen
Lees verder over Spanje
Wat aanvragers ons schrijven
Van de 285 aanvragen met een eigen bericht die wij tussen 27 mei en 9 oktober 2026 in ons hele netwerk ontvingen, ging het in 29 over een partner met een ander inkomen of een andere woonplaats. Dat maakt het het vaakst genoemde onderwerp in die berichten. Spanje was in dezelfde periode met 136 van de 356 aanvragen de meest gevraagde bestemming. Het zijn cijfers van het hele netwerk, en we citeren geen enkele aanvraag.
Wie deze gids maakte. Bas Terpstra maakt, beoordeelt en keurt elke gids goed, met AI-tools en openbare bronnen als startpunt. Regels en bedragen veranderen, dus gebruik dit als algemene informatie en controleer de details voor je eigen situatie.
